سرسیلندر موتور یکی از قطعات حیاتی است که وظیفه بستن محفظه احتراق را بر عهده دارد. این قطعه فلزی روی بلوک سیلندر قرار می گیرد و مسیری برای ورود مخلوط سوخت و هوا و همچنین خروج دود فراهم می کند. سلامت این بخش تاثیر مستقیمی بر عملکرد فنی خودرو و راندمان حرارتی موتور دارد. با توجه به اهمیت این قطعه، شناخت علت خرابی سرسیلندر برای هر راننده ای ضرورت دارد تا از پرداخت هزینه های سنگین تعمیرات جلوگیری کند.
سرسیلندر چیست و چه نقشی در موتور ایفا می کند؟
موتورهای احتراق داخلی از دو بخش اصلی بلوک سیلندر و سرسیلندر تشکیل می شوند. سرسیلندر به عنوان سرپوشی برای سیلندرها عمل می کند و از خروج گازهای حاصل از احتراق جلوگیری می نماید. این قطعه اجزای مهمی مانند سوپاپ ها، میل سوپاپ، شمع ها و انژکتورها را در خود جای می دهد. سرسیلندرها معمولا از آلیاژهای آلومینیوم یا چدن ساخته می شوند تا در برابر فشار و دمای بسیار بالا مقاومت کنند. آلیاژ آلومینیوم به دلیل وزن کمتر و انتقال حرارت بهتر در خودروهای سواری کاربرد زیادی دارد، در حالی که نمونه های چدنی به دلیل دوام بالاتر در خودروهای سنگین و صنعتی استفاده می شوند.
اصلی ترین علت خرابی سرسیلندر چیست؟
عوامل متعددی منجر به بروز عیب در این قطعه می شوند که مهم ترین آنها افزایش غیرعادی دمای موتور است. سیستم خنک کاری وظیفه دارد دمای موتور را در محدوده استانداردی حفظ کند، اما هرگونه اختلال در این سیستم می تواند علت خرابی سرسیلندر باشد.
۱. جوش آوردن موتور: بالا رفتن بیش از حد دما باعث می شود که ساختار فلزی سرسیلندر تغییر شکل دهد و اصطلاحا تاب بردارد. جوش آوردن مداوم یا طولانی مدت دشمن شماره یک این قطعه محسوب می شود.
۲. نقص در سیستم خنک کننده: خرابی ترموستات، واتر پمپ، فن رادیاتور یا وجود رسوب در مجاری آب باعث اختلال در دفع گرما می شود. طبق گزارش منابع فنی معتبری مانند ای بی موتورز، عدم کنترل دقیق دمای موتور منجر به تنش های گرمایی شدید در سرسیلندر می گردد.
۳. اشتباهات در بستن پیچ ها: سفت کردن بیش از حد پیچ های سرسیلندر یا عدم رعایت ترتیب استاندارد در هنگام بستن آنها، باعث وارد آمدن فشار غیریکنواخت و تاب برداشتن قطعه می شود. همچنین باز کردن پیچ ها در حالی که موتور هنوز داغ است، خطر دفرمه شدن قطعه را به همراه دارد.
۴. استفاده نکردن از ضد یخ: مایع ضد یخ علاوه بر جلوگیری از انجماد، نقش ضد جوش و ضد رسوب را نیز ایفا می کند. نبود این مایع باعث خوردگی گالوانیک و ایجاد حفره در بدنه سرسیلندر می شود.
۵. پایان عمر مفید قطعه: فرسودگی ناشی از کارکرد طولانی مدت و تنش های مداوم حرارتی در نهایت خواص متالورژیکی قطعه را ضعیف می کند.
نشانه های خرابی سرسیلندر که رانندگان باید بدانند
تشخیص به موقع علائم می تواند از آسیب های جبران ناپذیر به کل موتور جلوگیری کند. نشانه های خرابی سرسیلندر شامل موارد زیر است:
- دیر روشن شدن موتور: اگر محفظه احتراق به دلیل نشت آب یا کمپرس به درستی آب بندی نشود، موتور در استارت اول به خصوص در صبح ها بد روشن می شود.
- خروج دود سفید از اگزوز: نفوذ مایع خنک کننده به داخل سیلندر و سوختن آن همراه با بنزین، بخاری غلیظ و سفید رنگ تولید می کند که از اگزوز خارج می شود.
- کاهش بی دلیل آب رادیاتور: اگر خودرو نشتی خارجی ندارد اما مدام آب کم می کند، احتمال سوختن واشر یا ترک خوردگی سرسیلندر بسیار بالا است.
- صدای غیرعادی موتور: شنیدن صداهایی شبیه به تق تق، کوبش یا حتی صدای شرشر آب از پشت داشبورد نشان دهنده وجود هوا در سیستم یا احتراق ناقص است.
نشانه های واشر سر سیلندر زدن و تفاوت آن با خرابی سرسیلندر
واشر سرسیلندر قطعه ای است که درز بین بلوک سیلندر و سرسیلندر را آب بندی می کند. نشانه های واشر سر سیلندر زدن گاهی با خرابی خود قطعه سرسیلندر اشتباه گرفته می شود.
یکی از بارزترین علائم واشر زدن، اختلاط آب و روغن است که به “آب و روغن قاطی کردن” معروف می باشد. در این حالت، روغن موتور به رنگ شیری یا نسکافه ای در می آید و کیفیت روانکاری خود را از دست می دهد. همچنین مشاهده روغن در مخزن آب رادیاتور یا ایجاد حباب های هوا در سیستم خنک کننده هنگام روشن بودن موتور، از علائم قطعی واشر زدن محسوب می شود. اگر واشر سرسیلندر بسوزد اما خود قطعه سرسیلندر سالم باشد، می توان با تعویض واشر و کف تراشی مختصر مشکل را حل کرد. اما در صورت ترک خوردگی عمیق بدنه، تعویض کامل قطعه ضروری خواهد بود.
اگر سرسیلندر خراب باشد چه میشود؟
بسیاری از افراد می پرسند که اگر سرسیلندر خراب باشد چه میشود و آیا می توان به رانندگی ادامه داد؟ پاسخ منفی است. خرابی این بخش پیامدهای خطرناکی دارد:
۱. کاهش شدید قدرت موتور: نشت گازهای فشرده (کمپرس) باعث می شود که فشار لازم برای حرکت پیستون ها ایجاد نشود و شتاب خودرو به شدت افت کند.
۲. آسیب به پیستون و شاتون: ورود آب به محفظه احتراق می تواند باعث قفل شدن موتور (هیدرولاک) و در نتیجه کج شدن شاتون ها و شکستن پیستون ها شود.
۳. زنگ زدگی قطعات داخلی: نفوذ مایع خنک کننده به مجاری روغن باعث زنگ زدن میل لنگ، یاتاقان ها و میل سوپاپ می شود که هزینه تعمیر اساسی موتور را چندین برابر می کند.
۴. افزایش مصرف سوخت: احتراق ناقص ناشی از خرابی سرسیلندر، موتور را مجبور می کند تا برای جبران افت قدرت، سوخت بیشتری مصرف کند.
خرابی سرسیلندر ماشین و راه های پیشگیری
برای جلوگیری از خرابی سرسیلندر ماشین و افزایش طول عمر موتور، رعایت نکات زیر الزامی است:
- بررسی دوره ای سیستم خنک کاری: رانندگان باید به صورت منظم سلامت رادیاتور، لوله ها و اتصالات را چک کنند.
- تعویض به موقع روغن موتور: روغن تمیز و باکیفیت اصطکاک و دمای قطعات متحرک سرسیلندر را کاهش می دهد.
- رانندگی استاندارد: وارد آوردن فشار بیش از حد در سربالایی ها، حمل بار سنگین و شتاب گیری های ناگهانی عمر این قطعه را کوتاه می کند.
- توجه به نشانگر دما: هرگونه انحراف عقربه دما از حالت نرمال باید جدی گرفته شود و بلافاصله علت آن بررسی گردد.
تعمیر یا تعویض سرسیلندر
هنگامی که سرسیلندر دچار تاب برداشتگی می شود، می توان آن را تراشکاری کرد تا سطح آن دوباره صاف شود. به این فرآیند “کف تراشی” می گویند. با این حال، هر سرسیلندر ظرفیت محدودی برای تراش خوردن دارد و اگر ضخامت آن از حد مجاز کمتر شود، دمای موتور سریع تر بالا می رود و قطعه دوباره خراب می شود. در مواردی که سرسیلندر دارای ترک های داخلی در مجاری آب یا روغن باشد، تعمیر آن توصیه نمی شود زیرا احتمال خرابی مجدد و وارد آمدن آسیب به موتور بسیار زیاد است. در چنین شرایطی، خرید یک قطعه نو و باکیفیت بهترین راهکار برای تضمین سلامت موتور است.
انتخاب مطمئن با یونار مهر سهند
در بازار لوازم یدکی، کیفیت قطعات حرف اول را می زند. شرکت یونار مهر سهند با بهره گیری از تکنولوژی های پیشرفته و دانش مهندسان متخصص، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان انواع سرسیلندر خودرو در ایران است. این مجموعه انواع سرسیلندرهای چدنی و آلومینیومی را با دقت ماشینکاری بسیار بالا و مطابق با استانداردهای بین المللی تولید می کند.
محصولات یونار مهر سهند برای انواع خودروهای داخلی از جمله نیسان، سمند، پژو پارس، پراید، تیبا و دنا طراحی شده اند و به دلیل دوام بالا و آب بندی عالی، راندمان حرارتی موتور را تضمین می کنند. اگر به دنبال قطعه ای مطمئن برای جایگزینی سرسیلندر فرسوده خودرو خود هستید، سرسیلندرهای این شرکت با کیفیت ممتاز و قیمت مناسب، انتخابی مطمعن برای تضمین سلامت و قدرت موتور شما خواهند بود. برای مشاهده لیست کامل محصولات و دریافت مشاوره، می توانید به وب سایت رسمی این شرکت مراجعه نمایید.
